Temel Analiz

Temel analiz (fundamental analysis), bir varlığın —çoğunlukla bir hissenin— gerçek, içsel değerini belirlemeye çalışan yaklaşımdır. Fiyatın kendisine değil, o fiyatın arkasındaki değere odaklanır.

Bu analizde şirketin finansal tabloları (gelir tablosu, bilanço, nakit akışı), kârlılığı, borç durumu, büyümesi ve yönetim kalitesi incelenir; ayrıca sektörün koşulları ve faiz, enflasyon, büyüme gibi genel ekonomik ortam da hesaba katılır. F/K gibi oranlar bu analizin araçlarındandır.

Amaç, “bu varlığın gerçek değeri nedir ve mevcut piyasa fiyatı bu değerin altında mı, üstünde mi?” sorusuna cevap aramaktır. Yaklaşım, fiyatın uzun vadede gerçek değere yaklaşacağı varsayımına dayanır.

Temel analiz genellikle orta ve uzun vadeli yatırımcılar için daha uygundur. Güçlü yanı derinlemesine bir resim sunması, zayıf yanı ise çok sayıda veri gerektirmesi, yoruma açık olması ve kısa vadeli fiyat hareketlerini öngörmede zayıf kalmasıdır. Teknik analizin karşıtı ya da tamamlayıcısı olarak görülür; birçok yatırımcı ikisini birlikte kullanır.

Örnek

Bir şirketin hissesi 40 TL’den işlem görüyor. Temel analiz yapan bir yatırımcı fiyata değil, arkasındaki değere bakar: şirketin gelir tablosunu, kârını, borcunu, büyüme hızını ve içinde bulunduğu sektörü inceler. Bu incelemenin sonunda şirketin “gerçek değerinin” hisse başına 55 TL olması gerektiği kanaatine varırsa, 40 TL’yi ucuz (fırsat) olarak yorumlar. Tersine gerçek değeri 30 TL bulursa, 40 TL’yi pahalı görür. Amaç, fiyatın uzun vadede bu gerçek değere yaklaşacağı varsayımıyla hareket etmektir.