F/K Oranı (Fiyat/Kazanç)

F/K oranı (Fiyat/Kazanç, İngilizcesi P/E), bir hisse senedinin piyasa fiyatının, şirketin hisse başına yıllık kârına (EPS) bölünmesiyle bulunan bir değerleme çarpanıdır. Formülü basittir: F/K = Hisse Fiyatı / Hisse Başına Kâr.

Örneğin fiyatı 100 TL olan ve hisse başına yıllık 10 TL kâr üreten bir hissenin F/K oranı 100 / 10 = 10’dur. Bu, yatırımcıların şirketin her 1 TL’lik kârı için 10 TL ödemeye razı olduğu anlamına gelir.

Kabaca yorumlandığında, yüksek F/K hissenin kârına göre pahalı olduğu ya da yüksek büyüme beklendiği; düşük F/K ise kârına göre ucuz olduğu ya da düşük büyüme beklendiği algısını yaratır. Ne var ki bu yalnızca bir kısayoldur; F/K tek başına bir hissenin ucuz mu pahalı mı olduğunu söylemeye yetmez.

Oranın birkaç önemli sınırı vardır. F/K ancak aynı sektördeki benzer şirketlerle ya da şirketin kendi geçmişiyle kıyaslandığında anlamlıdır; farklı sektörleri F/K üzerinden karşılaştırmak yanıltıcıdır. Zarar eden, yani kârı negatif olan şirketlerde hesaplanamaz. Ayrıca şirketin borcunu, nakit akışını veya büyümesinin kalitesini göstermez. Bu yüzden F/K değerli ama tek başına yeterli olmayan, diğer göstergelerle birlikte okunması gereken bir araçtır.

Örnek

İki şirket düşün. A şirketinin hissesi 200 TL, yıllık hisse başına kârı 10 TL → F/K = 200 / 10 = 20. B şirketinin hissesi 60 TL, hisse başına kârı 6 TL → F/K = 60 / 6 = 10. B, kârının 10 katına, A ise 20 katına fiyatlanıyor; yani B, her 1 TL kâr için daha ucuz. Ama bu tek başına “B daha iyi yatırım” demek değildir: bu kıyas ancak iki şirket aynı sektördeyse anlamlıdır. A’nın yüksek F/K’sı, piyasanın ondan çok daha hızlı büyüme beklediği anlamına da gelebilir.