FD/FAVÖK Oranı
Firma Değeri / FAVÖK: şirketin borç yapısından ve vergiden arındırılmış operasyonel değerleme çarpanı.
FD/FAVÖK, bir şirketin Firma Değeri’nin (FD) FAVÖK’e oranıdır ve şirketin operasyonel performansına göre değerlemesini ölçer. FAVÖK (Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr), şirketin ana işinden ürettiği, finansman ve muhasebe kalemlerinden arındırılmış kârdır. Firma Değeri ise şirketin piyasa değerine net borcunu ekleyerek bulunur; yani hem ortakların hem de borç verenlerin şirketteki toplam değerini temsil eder.
Bu çarpanın inceliği şudur: FAVÖK hem ortaklara hem borç verenlere giden bir kâr havuzudur, o yüzden ona sadece ortakların değerini (piyasa değeri) değil, toplam değeri (firma değeri) oranlamak teorik olarak tutarlıdır. Bu yüzden “Piyasa Değeri / FAVÖK” değil, “Firma Değeri / FAVÖK” kullanılır. FD/FAVÖK, farklı borç yapılarına sahip şirketleri daha adil karşılaştırmayı sağladığı için, özellikle sektör içi kıyaslamada analistlerce sıkça tercih edilir. Yine de tek başına değil, bütünle birlikte okunmalıdır.
Örnek
İki şirketin operasyonel kârı (FAVÖK) aynı, ama biri çok borçlu, diğeri borçsuz. Sadece piyasa değerine bakarsan yanılırsın, çünkü borçlu şirketin “gerçek” büyüklüğü borcuyla birlikte daha fazladır. Firma değeri (piyasa değeri + net borç) bunu hesaba katar. Diyelim A’nın firma değeri 500 milyon, FAVÖK’ü 100 milyon → FD/FAVÖK = 5. B’nin firma değeri 800 milyon, FAVÖK’ü 100 milyon → FD/FAVÖK = 8. Aynı operasyonel kâr için B’ye daha fazla ödeniyor; A görece “daha ucuz” görünür. Borç yapıları farklı şirketleri bu çarpan daha adil kıyaslar.
İlgili Kavramlar
- F/K Oranı (Fiyat/Kazanç) Bir hissenin fiyatının hisse başına kâra oranı; bir değerleme çarpanı.
- Öz Kaynak Kârlılığı (ROE) ROE (Net Kâr / Öz Kaynaklar): şirketin ortakların koyduğu sermayeyle ne kadar verimli kâr ürettiğinin ölçüsü.
- PD/DD Oranı (Piyasa/Defter) Bir şirketin piyasa değerinin defter (öz kaynak) değerine oranı; PD/DD'nin kaç olması gerektiği ve nasıl yorumlandığı sektöre göre değişir.
- Piyasa Değeri (Market Cap) Bir şirketin güncel pay fiyatı ile dolaşımdaki toplam pay sayısının çarpımı (market cap).
- Temettü Verimi Yıllık temettünün hisse fiyatına oranı; bir hissenin fiyatına göre ne kadar nakit temettü getirdiğini gösterir.