Sistematik Olmayan Risk
Belirli bir şirkete ya da sektöre özgü, çeşitlendirmeyle azaltılabilen risk.
Sistematik olmayan risk (şirkete ya da sektöre özgü risk), yalnızca belirli bir şirketi ya da sektörü etkileyen, piyasanın geneliyle ilgisi olmayan risktir. Bir şirketin kötü bir bilanço açıklaması, yönetim skandalı, fabrikasında yangın, dava kaybetmesi ya da bir sektörün özel bir düzenlemeyle karşılaşması bu tür riske örnektir. Bu olaylar o varlığı vurur ama piyasanın tümünü değil.
En önemli özelliği şudur: sistematik olmayan risk, çeşitlendirmeyle azaltılabilir. Portföyünü farklı şirketlere ve sektörlere yayarsan, tek bir şirketin başına gelen kötü bir olayın portföyüne etkisi küçülür; diğerleri onu dengeler. Çeşitlendirmenin asıl işe yaradığı yer tam da burasıdır: sistematik olmayan riski büyük ölçüde eritir, ama sistematik (piyasa) riskine dokunamaz. Bir yatırımcının kontrol edebileceği risk kısmı, esasen budur.
Örnek
Tüm paranı tek bir şirkete koydun ve o şirket beklenmedik bir dava kaybetti; hissesi bir günde %40 düştü. Bu, tamamen o şirkete özgü bir olaydı — piyasanın geneliyle ilgisi yok. Eğer aynı parayı on farklı şirkete yaymış olsaydın, bu %40’lık darbe portföyünün sadece küçük bir kısmına denk gelir, diğer dokuz şirket onu dengelerdi. İşte çeşitlendirmenin eritebildiği bu risk, sistematik olmayan risktir; tek bir sepete güvenmemenin sebebi budur.
İlgili Kavramlar
- Beta Bir varlığın fiyatının, piyasa geneline (endekse) kıyasla ne kadar duyarlı hareket ettiğini ölçen katsayı.
- Çeşitlendirme Riski farklı varlıklara yayarak portföyün toplam riskini azaltma yöntemi.
- Korelasyon İki varlığın fiyat hareketlerinin birbirine ne kadar ve hangi yönde bağlı olduğunu gösteren ölçü.
- Sistematik Risk Tüm piyasayı etkileyen, çeşitlendirmeyle yok edilemeyen risk (piyasa riski).