Korelasyon

Korelasyon, iki varlığın fiyat hareketlerinin birbirine ne kadar ve hangi yönde bağlı olduğunu gösteren ölçüdür. Değeri -1 ile +1 arasındadır. +1’e yakın korelasyon, iki varlığın birlikte, aynı yönde hareket ettiği anlamına gelir; -1’e yakın korelasyon, birbirinin tersi yönde hareket ettikleri; 0’a yakın korelasyon ise aralarında belirgin bir ilişki olmadığı anlamına gelir.

Korelasyon, çeşitlendirmenin matematiksel temelidir. Bir portföyün riskini gerçekten düşüren şey, sadece çok sayıda varlık eklemek değil, birbiriyle düşük (hatta negatif) korelasyonlu varlıklar seçmektir. Hepsi aynı yönde hareket eden (yüksek korelasyonlu) on hisse, aslında tek bir büyük pozisyon gibi davranır ve gerçek çeşitlendirme sağlamaz. Farklı yönlerde hareket eden varlıklar ise biri düşerken diğeri dengeleyebildiği için portföyün toplam oynaklığını azaltır.

Örnek

Portföyüne iki hisse koyacaksın. Birinci senaryoda ikisi de aynı sektörden ve hep birlikte hareket ediyor (korelasyon +0,9’a yakın): biri düşerken diğeri de düşüyor, yani ikisi birden koyman riski pek azaltmıyor. İkinci senaryoda biri yükselirken diğeri genelde tersine hareket eden, ilişkisiz iki varlık seçiyorsun (korelasyon düşük ya da negatif): biri kötü giderken diğeri dengeliyor, portföyün toplam dalgalanması azalıyor. Çeşitlendirmenin sihiri, varlık sayısında değil, bu düşük korelasyonda gizlidir.