Endeks

Endeks, seçilmiş bir grup varlığın (genellikle hisse senedinin) topluca nasıl hareket ettiğini tek bir sayıyla ölçen göstergedir. Tek bir şirkete değil, bir sepetin geneline bakmayı sağlar; böylece “piyasa bugün ne yaptı?” sorusuna toplu bir cevap verir. Endeks değeri, içindeki payların fiyat hareketlerinden (çoğunlukla büyüklüklerine göre ağırlıklandırılarak) türetilir.

Türkiye’de en bilinen örnek BIST 100’dür; Borsa İstanbul’daki önde gelen, büyük ve likit paylardan oluşan bir sepeti temsil eder ve piyasanın genel gidişatının nabzı olarak izlenir. Endeksler hem piyasanın genel yönünü ölçmek, hem de bir yatırımın performansını “piyasaya göre” kıyaslamak için kullanılır. Bir endeksi baz alan fonlar (endeks fonları) sayesinde, tek tek hisse seçmeden tüm sepete birden yatırım yapmak da mümkündür.

Örnek

Elinde beş farklı şirketin hissesi var ve “bugün piyasa nasıldı?” diye merak ediyorsun. Tek tek hepsine bakmak yerine BIST 100’e bakarsın: endeks %2 yükselmişse, piyasanın genelinde iyimser bir gün olduğunu anlarsın. Kendi portföyün %1 yükseldiyse, piyasanın gerisinde kaldığını; %4 yükseldiyse piyasayı geçtiğini görürsün. Endeks, hem genel havayı hem de kendi performansının kıyas noktasını tek bir sayıyla verir.