Seans Yapısı

Seans yapısı, bir borsa gününün farklı aşamalara bölünmüş işleyişidir. Borsa, gün boyunca tek tip çalışmaz; genellikle bir açılış aşamasıyla başlar, uzun bir sürekli işlem bölümüyle devam eder ve bir kapanış aşamasıyla sona erer. Bu yapı, fiyatların düzenli ve dengeli oluşmasına hizmet eder.

Açılış ve kapanış aşamalarında çoğunlukla “tek fiyat” yöntemi kullanılır: belirli bir süre boyunca emirler toplanır, ama hemen eşleşme yapılmaz; sürenin sonunda en çok işlemi sağlayacak tek bir denge fiyatı hesaplanır ve işlemler o fiyattan gerçekleşir. Aradaki sürekli işlem bölümünde ise emirler anlık olarak, çok fiyatlı biçimde eşleşir; gün içi işlemlerin büyük çoğunluğu bu bölümde olur. Seansların tam saatleri ve süreleri piyasaya göre değişir ve zaman zaman güncellenir; güncel saatler için Borsa İstanbul’un resmî bilgileri esastır.

Örnek

Günün başında açılış seansı var: bir süre sadece emirler toplanıyor, kimse anında alıp satamıyor, ve sürenin sonunda tek bir “açılış fiyatı” belirlenip işlemler ondan başlıyor. Bu, geceden birikmiş haberlerin tek bir dengeli fiyatta buluşmasını sağlıyor. Sonra gün boyu süren sürekli işlem bölümünde emirler anlık olarak eşleşiyor. Kapanışta yine benzer bir tek fiyat aşamasıyla “kapanış fiyatı” oluşuyor. Yani “borsa açık” demek, gün boyu hep aynı şekilde işlediği anlamına gelmiyor; farklı aşamaların farklı kuralları var.