Takas (T+2)

Takas, bir borsa işleminin gerçekten “tamamlanması” sürecidir: alıcının parasının satıcıya, satıcının kıymetinin alıcıya geçmesiyle işlem kesinleşir. Ekranda “aldım” ya da “sattım” demek işlemin eşleştiği andır; ama nakit ve kıymetin el değiştirmesi (takas) hemen o an değil, belirli bir kural çerçevesinde sonradan tamamlanır.

Türkiye pay piyasasında bu genellikle “T+2” kuralına göre işler: işlem günü (T) sayılmak üzere, takas çoğunlukla işlemi izleyen ikinci iş gününde sonuçlanır. Yani bir hisse sattığında, satış tutarını genellikle aynı gün değil, birkaç iş günü sonra kullanılabilir nakit olarak elinde bulursun. Resmî tatiller ve yarım günler bu süreyi öteleyebilir. Bu gecikmenin sebebi, işlemlerin güvenli ve düzenli biçimde, merkezî kurumlar aracılığıyla kesinleştirilmesidir. (Güncel takas kuralları için Borsa İstanbul ve Takasbank resmî kaynakları esastır.)

Örnek

Bir hisseyi bugün sattın. Ekranda işlem “gerçekleşti” görünüyor, ama sattığın tutarı bugün çekemezsin; genellikle iki iş günü sonra nakit olarak kullanılabilir hale gelir. Eğer araya resmî tatil girerse bu süre daha da uzayabilir. Bu yüzden paraya belirli bir günde ihtiyacın varsa, sadece “sattım” demek yetmez; takasın ne zaman tamamlanacağını da hesaba katman gerekir.