MKK ve Takasbank

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ve İstanbul Takas ve Saklama Bankası (Takasbank), Türkiye sermaye piyasasının arka planda güvenliğini sağlayan kurumlardır. Bir yatırımcı olarak onlarla doğrudan işlem yapmazsın, ama sahip olduğun her payın güvencesi bu yapıdadır.

MKK, yatırımcıların sahip olduğu menkul kıymetleri hak sahibi bazında elektronik olarak (kayden) izler; yani hangi payın kime ait olduğu fiziki kâğıtlarla değil, merkezî bir kayıt sisteminde tutulur. Bu, mülkiyetinin yasal güvence altında olması demektir. Takasbank ise gerçekleşen alım satımlarda nakit ve kıymet transferinin düzgün ve güvenli biçimde tamamlanmasını sağlar; alıcının parasının satıcıya, satıcının payının alıcıya eksiksiz geçmesini garanti eden takas mekanizmasını yürütür. Bu iki kurum sayesinde, karşı tarafı hiç tanımadan yaptığın işlemlerde mülkiyetin ve ödemen güvence altındadır.

Örnek

Borsadan bir pay aldın. Bu payın “senin olduğu” bilgisi, fiziksel bir sertifikayla değil, MKK’daki merkezî kayıtta hak sahibi olarak sana tanımlanır; kimse o kaydı keyfi değiştiremez. İşlemin nakit ve kıymet aktarımı ise Takasbank üzerinden yürür: senin ödemen satıcıya, satıcının payı sana güvenli biçimde geçer. Sen sadece “al” tuşuna basarsın; arka plandaki bu kurumlar, işlemin ve mülkiyetin güvenliğini sağlar.