Teminat (Margin)

Teminat (margin), kaldıraçlı veya kredili bir işlem açabilmek için yatırımcının hesabında bulundurması gereken asgari güvence tutarıdır. Pozisyonun tamamını kendi paranla karşılamaz; belirli bir oranını teminat olarak koyar, gerisini aracı kurumun sağladığı finansman tamamlar.

Teminat, açtığın pozisyonun olası zararına karşı bir tampon işlevi görür. Pozisyon zarara döndükçe bu zarar önce senin teminatını eritir.

Teminat, aracı kurumun belirlediği asgari seviyenin altına düştüğünde bir teminat tamamlama çağrısı (margin call) alırsın. Ek teminat yatırmazsan, pozisyon zararı daha da büyümeden otomatik olarak kapatılır; buna likidasyon denir. Bu mekanizma, zararın kontrolsüz biçimde büyümesini önlemek için vardır.

Teminat ve kaldıraç aynı madalyonun iki yüzüdür. Ne kadar yüksek kaldıraç kullanırsan, aynı pozisyon için o kadar az teminat yatırırsın — ama o küçük teminat da o kadar hızlı erir. Teminat mantığını kavramadan kaldıraçlı işlem yapmak, riski kontrolsüz biçimde artırır.

Örnek

1:10 kaldıraçla 100.000 TL’lik bir pozisyon açmak için aracı kurum senden 10.000 TL teminat ister; bu, olası zarara karşı bir tampondur. Pozisyon 6.000 TL zarara geçtiğinde teminatının 6.000 TL’si erimiş, 4.000 TL kalmıştır. Kurumun belirlediği asgari seviye örneğin 3.000 TL ise ve zarar oraya yaklaşırsa, “teminatı tamamla” (margin call) uyarısı alırsın. Para eklemezsen, pozisyon otomatik kapatılır (likidasyon) ve teminatının erimiş kısmını kaybetmiş olursun. Teminat, kaldıracın sana yüklediği riskin somut karşılığıdır.