Kaldıraç Oranı

Kaldıraç oranı, bir şirketin varlıklarını ne ölçüde borçla finanse ettiğini ölçen bir bilanço oranıdır. En yaygın hesabı Toplam Yükümlülükler / Toplam Varlıklar biçimindedir; oranın %60 çıkması, varlıkların %60’ının borçla finanse edildiği anlamına gelir. Yakın akrabası, borcu özkaynağa kıyaslayan borç/özkaynak oranıdır (Toplam Borç / Özkaynak). Her iki oran da bir şirketin sermaye yapısının ne kadar borca dayandığını özetler.

Yüksek kaldıraç iki yönlü çalışır: iyi zamanlarda özkaynak kârlılığını büyütür, ama faiz yükünü ve iflas riskini de artırır. “Makul” seviye sektöre göre değişir; bankacılıkta doğası gereği yüksekken, sanayi şirketlerinde daha düşük beklenir. Dikkat edilmesi gereken bir ayrım vardır: buradaki kaldıraç, işlem yaparken kullanılan kaldıraçtan (teminatla büyük pozisyon açma) farklıdır. Bu sayfadaki oran, şirketin bilançosundaki borç düzeyini anlatır; işlem kaldıracı ise ayrı bir kavramdır ve ilgili kavramlar arasında Kaldıraç başlığında ele alınır.

Örnek

Toplam varlıkları 1 milyar TL, toplam borçları 700 milyon TL olan bir şirketin kaldıraç oranı %70’tir. Aynı sektördeki rakibinin oranı %35 ise, bu şirket faiz artışlarına ve daralan nakit akışına çok daha kırılgandır: borç yükü ağırlaştığında elinde tampon olarak daha az özkaynak kalır.