Forward Sözleşmesi
Vadeli işleme benzeyen ama borsada değil, taraflar arasında özel olarak yapılan (tezgah üstü) ileri tarihli alım-satım sözleşmesi.
Forward sözleşmesi, tıpkı futures gibi, bir varlığı gelecekte belirli bir tarihte ve bugünden anlaşılan bir fiyattan alıp satma taahhüdüdür. Temel fikir aynıdır: fiyatı bugünden sabitlemek. Ama forward ile futures arasında önemli bir fark vardır: forward, borsada işlem gören standart bir sözleşme değil, iki tarafın (genellikle bir banka ile bir şirket) kendi aralarında, tezgah üstünde (OTC) yaptıkları özel bir anlaşmadır.
Bu özel yapının avantajı esnekliktir: miktar, vade, koşullar tamamen iki tarafın ihtiyacına göre şekillendirilebilir; standart bir sözleşmeye sıkışmazsın. Dezavantajı ise, borsanın ve takas kurumunun sağladığı güvence olmadığı için karşı taraf riskinin (diğer tarafın yükümlülüğünü yerine getirmeme ihtimalinin) daha yüksek olmasıdır. Ayrıca forward, futures gibi günlük olarak piyasaya göre değerlenmez; kâr/zarar genellikle vade sonunda ortaya çıkar. Forward özellikle şirketlerin kur ya da emtia riskini kendilerine özel biçimde yönetmek için kullandıkları yaygın bir araçtır.
Örnek
Bir ithalatçı şirket, üç ay sonra Avrupa’daki tedarikçisine 1 milyon euro ödeyecek. Euro’nun o zamana kadar yükselmesinden endişeli. Bankasıyla bir forward sözleşmesi yapıyor: üç ay sonra, bugünden anlaşılan sabit bir kurdan 1 milyon euro alacak. Böylece kur ne olursa olsun, şirketin maliyeti bugünden bellidir; kur riski ortadan kalkar. Bu sözleşme herhangi bir borsada listelenmez; tamamen şirket ile bankanın kendi ihtiyaçlarına (tam tutar, tam tarih) göre şekillenmiştir. Esnektir, ama şirket bankanın, banka da şirketin sözünü tutacağına güvenmek zorundadır.
İlgili Kavramlar
- Opsiyon Sahibine, bir varlığı belirli fiyattan alma (call) ya da satma (put) HAKKI veren ama yükümlülük getirmeyen türev sözleşme.
- Swap İki tarafın belirli bir süre boyunca nakit akışlarını (ör. faiz ya da döviz ödemelerini) karşılıklı olarak takas ettiği türev sözleşme.
- Tezgâh Üstü Piyasa (OTC) İşlemlerin merkezi bir borsa yerine taraflar arasında doğrudan yapıldığı piyasa (OTC).
- Türev Ürün Değeri başka bir varlıktan (dayanak) türeyen finansal sözleşme; futures, opsiyon, forward, swap gibi.
- Vadeli İşlem (Futures) Futures (vadeli işlem), bir varlığı gelecekte belirli bir tarihte ve sabit bir fiyattan alıp satmayı taahhüt eden, borsada standartlaşmış türev sözleşmedir.