Piyasa Derinliği
Cari fiyata yakın seviyelerde bekleyen alım-satım emirlerinin miktarı; likiditenin derinliği.
Piyasa derinliği (market depth), bir varlığın güncel fiyatına yakın seviyelerde ne kadar alım ve satım emri beklediğini gösterir; yani likiditenin ne kadar “derin” olduğunun ölçüsüdür. Emir defterinde her fiyat seviyesinde bekleyen miktarlar ne kadar büyükse, piyasa o kadar derindir.
Derinliğin önemi şudur: derin bir piyasada, büyük hacimli bir işlem bile fiyatı çok fazla oynatmadan gerçekleşebilir, çünkü karşılayacak yeterli emir vardır. Sığ (az derinlikli) bir piyasada ise büyük bir alım ya da satım, karşısında yeterli emir bulamadığı için fiyatı sert biçimde hareket ettirir. Bu yüzden derinlik, likidite ile yakından ilişkilidir: derin piyasa, genellikle likit piyasadır.
Örnek
Bir hissede her fiyat kademesinde on binlerce lot bekliyorsa, 100.000 TL’lik bir alım yapsan bile fiyatı neredeyse hiç kımıldatmadan işlemini tamamlarsın; piyasa derindir. Ama az işlem gören bir hissede her kademede sadece birkaç yüz lot varsa, aynı 100.000 TL’lik alım defterdeki emirleri hızla “yer” ve seni giderek daha yüksek fiyatlardan almak zorunda bırakır; fiyat sen alırken yükselir. İşte bu, sığ piyasanın maliyetidir.
İlgili Kavramlar
- Emir Akışı ve Delta Alıcı ve satıcıların gerçek zamanlı saldırganlığını (agresif alım-satım baskısını) inceleyen ileri analiz yaklaşımı; Delta bu baskının ölçüsüdür.
- Emir Defteri Bir varlık için bekleyen tüm alış ve satış emirlerinin fiyat ve zaman önceliğine göre sıralandığı liste.
- İşlem Hacmi Belirli bir sürede el değiştiren toplam pay/kontrat miktarı; ilginin ve likiditenin göstergesi.
- Likidite Riski Bir varlığı istenen zamanda, makul bir fiyata nakde çevirememe riski.
- Likidite Bir varlığın değer kaybetmeden hızlıca nakde çevrilebilme derecesi.
- Spread (Alış-Satış Farkı) Bir varlığın alış (bid) ve satış (ask) fiyatı arasındaki fark.