Sürü Psikolojisi

Sürü psikolojisi (herding), bir yatırımcının kendi bağımsız analizini yapmak yerine, kalabalığın hareket ettiği yöne körü körüne yönelmesidir. “Bu kadar insan alıyorsa ya da satıyorsa, onlar biliyordur” varsayımıyla, kişi kendi değerlendirmesini bir kenara bırakır ve kitleyi takip eder. Bu, düşünmenin sorumluluğunu kalabalığa devretmenin rahatlığından doğar.

Sürü psikolojisinin tehlikesi, kalabalığın çoğu zaman rasyonel olmamasıdır. Herkesin aynı anda aynı yöne koşması, fiyatları gerçek değerlerinden koparır: aşırı iyimserlikte balonlar, aşırı kötümserlikte panik satışları oluşur. Sürüyle birlikte hareket eden yatırımcı, genellikle tepe noktalarında (herkes alırken) alıp, dip noktalarında (herkes satarken) satar — yani en kötü zamanlamayı yapar. Bağımsız düşünmek, kendi analizine ve planına güvenmek, sürüden ayrışmanın tek yoludur. Piyasada kalabalık her zaman haklı değildir; çoğu zaman tam tersidir.

Örnek

Bir varlık aylardır yükseliyor ve artık “kaçırılmayacak fırsat” olarak herkesin dilinde. Kimse şirketin gerçek değerine bakmıyor, sadece “herkes alıyor, ben de alayım” diyor. Sen de kendi analizini yapmadan sürüye katılıyorsun. Bir süre daha yükseliyor, çünkü sürü büyümeye devam ediyor. Ama bir noktada balon patlıyor; ilk satan panikliyor, sonra herkes aynı anda kapıya koşuyor ve fiyat çöküyor. Sürüyle girdin, sürüyle çıkmaya çalıştın, ve ikisinde de en kötü fiyatı gördün. Kalabalık seni hem tepede aldırdı hem dipte sattırdı.