Nominal Değer (İtibari Değer)
Bir pay senedinin üzerinde yazılı, sermayeyi temsil eden itibari değer (piyasa fiyatından farklıdır).
Nominal değer (itibari değer), bir pay senedinin üzerinde yazılı olan ve şirketin esas sermayesindeki payını temsil eden değerdir. Bu, payın piyasada alınıp satıldığı güncel fiyattan tamamen farklı bir kavramdır. Nominal değer, şirketin sermayesinin kaç eşit parçaya bölündüğünü gösteren muhasebesel bir referanstır; Türkiye’deki paylarda genellikle pay başına 1 TL olarak belirlenir.
Piyasa fiyatı ise payın borsada o an kaç liraya alıcı bulduğudur ve arz-talebe göre nominal değerin çok üstünde ya da altında olabilir. Nominal değer, sermaye artırımı gibi işlemlerde bir hesap birimi olarak önem taşır; örneğin bedelli sermaye artırımında yeni paylar çoğunlukla nominal değer üzerinden ihraç edilir. Yani nominal değer “defterdeki” değer, piyasa fiyatı ise “piyasadaki” değerdir.
Örnek
Bir şirketin payının nominal değeri 1 TL, ama borsada 45 TL’den işlem görüyor. Bu 45 TL, piyasanın o şirkete biçtiği güncel değerdir; 1 TL ise sadece o payın sermayedeki muhasebesel karşılığıdır. Şirketin sermayesi 100 milyon TL ise, bu 100 milyon adet 1 TL’lik paya bölünmüş demektir. Yatırımcı olarak sen 45 TL’yi ödersin, ama o payın “üzerinde yazan” itibari değer 1 TL’dir. İkisini karıştırmamak gerekir.
İlgili Kavramlar
- Bedelli Sermaye Artırımı Şirketin ortaklardan nakit karşılığı yeni pay çıkararak sermaye topladığı artırım; TERP ile teorik fiyat oluşur.
- Bedelsiz Sermaye Artırımı Şirketin iç kaynaklarını sermayeye ekleyerek ortaklara bedelsiz pay dağıtması; ortak para ödemez.
- Defter Değeri Şirketin muhasebe kayıtlarına göre özkaynak değeri; varlıklardan borçlar çıkarıldığında kalan tutar.
- Halka Arz (IPO) Bir şirketin paylarını ilk kez halka açarak borsada işlem görmeye başlaması (IPO).
- Hisse Senedi Bir şirketin sermayesindeki ortaklık payını temsil eden menkul kıymet.
- Piyasa Değeri (Market Cap) Bir şirketin güncel pay fiyatı ile dolaşımdaki toplam pay sayısının çarpımı (market cap).
- Rüçhan Hakkı Bedelli sermaye artırımında mevcut ortaklara tanınan, yeni payları öncelikli alma ve süresi içinde aracı kurum üzerinden kullanma hakkı.
- Tahvil ve Bono Devlet ya da şirketlerin borçlanmak için çıkardığı sabit getirili menkul kıymetler; tahvil ile bono arasındaki temel fark vadedir.